IPE, HEA ve HEB profiller arasındaki fark nedir?
Çelik yapıda kolon ve kiriş seçerken en sık karşılaşılan profiller IPE, HEA ve HEB'dir. Üçü de I kesitlidir; aralarındaki fark başlık genişliği ve et kalınlığındadır. Doğru HEA profil ya da IPE seçimi açıklığı, yükü ve maliyeti doğrudan etkiler.
Kısaca farkları
| Profil | Başlık | Sık kullanıldığı yer |
|---|---|---|
| IPE | Dar | Kiriş, aşık, döşeme |
| HEA | Geniş, ince | Kolon, orta yüklü kiriş |
| HEB | Geniş, kalın | Ağır yüklü kolon, vinç yolu |
IPE: kirişlerin profili
IPE profillerin başlığı dardır ve yüksekliği başlık genişliğine göre fazladır. Bu yapı, eğilmeye çalışan kirişlerde malzemeyi verimli kullanır. Çatı aşıkları, döşeme kirişleri ve orta açıklıklı ana kirişlerde sık tercih edilir.
HEA ve HEB: kolonların profili
Geniş başlıklı HEA ve HEB profiller her iki eksende de daha dengeli bir dayanım sağlar. Bu yüzden basınç altında çalışan kolonlarda burkulmaya karşı daha uygundur. HEB aynı yükseklikteki HEA'ya göre daha kalın başlık ve gövdeye sahiptir; ağır yük taşıyan kolonlarda ve vinç yolu kirişlerinde kullanılır.
Seçimi neler belirler?
- Açıklık ve eleman boyu
- Çatı, kar, rüzgâr ve deprem yükleri
- Vinç ya da raf sistemi gibi ek yükler
- Birleşim detayları ve imalat kolaylığı
Kesin profil seçimi her zaman statik hesapla yapılır. Hesapsız seçilen bir üst profil gereksiz maliyet, bir alt profil ise güvenlik sorunu demektir.
